ทำความรู้จักฉลากเขียว (Thai Green Label) ตัวช่วยเลือกของใช้ออฟฟิศให้เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

ฉลากเขียวคืออะไร

ฉลากเขียว (Thai Green Label) คือเครื่องหมายรับรองที่มอบให้สินค้าหรือบริการที่ ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าสินค้าที่ทำหน้าที่เดียวกัน จุดสำคัญคือไม่ได้ดูเฉพาะตอนใช้งาน แต่พิจารณาตลอดวัฏจักรชีวิตของผลิตภัณฑ์ ตั้งแต่วัตถุดิบ การผลิต ไปจนถึงการจัดการเมื่อหมดอายุ

ฉลากเขียวเป็น ฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1 ตามมาตรฐาน ISO 14024 ผู้ผลิตประกาศเองไม่ได้ ต้องผ่านการตรวจจากหน่วยงานที่สาม ต่างจากคำว่า “Eco” หรือ “รักษ์โลก” ที่พิมพ์บนกล่องได้โดยไม่มีใครรับรอง (GEN)

ความเป็นมา และเป้าหมายของฉลากเขียว

ฉลากเขียวริเริ่มโดยสภาธุรกิจเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน (TBCSD) เมื่อ ตุลาคม 2536 และเปิดตัวอย่างเป็นทางการ สิงหาคม 2537 โดยความร่วมมือของสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย กระทรวงอุตสาหกรรม กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติฯ และ สมอ. ปัจจุบันสถาบันสิ่งแวดล้อมไทยกับ สมอ. เป็นเลขานุการร่วม มีวัตถุประสงค์สามข้อ (โครงการฉลากเขียว)

1. ลดมลพิษต่อสิ่งแวดล้อม ในภาพรวมของประเทศ
2. ให้ข้อมูลที่เป็นกลาง ว่าสินค้าใดกระทบสิ่งแวดล้อมน้อยกว่าสินค้าที่ทำหน้าที่เดียวกัน
3. สนับสนุนผู้ผลิต ให้ใช้เทคโนโลยีการผลิตที่สะอาด

ตลอดกว่า 30 ปี มีข้อกำหนด มากกว่า 126 ข้อกำหนด รับรองสินค้า มากกว่า 8,000 รุ่น ตั้งแต่เครื่องใช้ไฟฟ้า อุปกรณ์สำนักงาน กระดาษ ไปจนถึงบริการทำความสะอาด และเป็นสมาชิกเต็มรูปแบบของเครือข่ายฉลากสิ่งแวดล้อมโลก (GEN)

เกี่ยวอะไรกับของใช้ในออฟฟิศ

ของใช้ในสำนักงานหลายอย่างมีข้อกำหนดฉลากเขียวรองรับ ทั้งกระดาษ ตลับหมึก เครื่องพิมพ์ เครื่องถ่ายเอกสาร และเครื่องเรือน และในรายงานจัดซื้อสีเขียวของภาครัฐ ของที่ถูกซื้อบ่อยก็คือ กระดาษ ตลับหมึก เครื่องถ่ายเอกสาร และเครื่องพิมพ์ สินค้าแต่ละประเภทมีข้อกำหนดของตัวเอง (รหัสขึ้นต้นด้วย TGL) อ่านฉบับเต็มได้ที่ หน้าข้อกำหนดฉลากเขียว

ฉลากเขียวกับการจัดซื้อของภาครัฐ

กรมควบคุมมลพิษ เป็นหน่วยงานหลักด้านจัดซื้อจัดจ้างที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม และเปิด ระบบฐานข้อมูลจัดซื้อสีเขียว ให้หน่วยงานรัฐค้นหาและรายงานผล มีเกณฑ์ 42 รายการใน 7 กลุ่ม เช่น คอมพิวเตอร์และงานพิมพ์ อุปกรณ์สำนักงาน และกระดาษ โดยยอมรับฉลากเขียวเป็นหลักฐาน

แผนปี 2565–2570 ตั้งเป้าให้หน่วยงานรัฐซื้อสินค้าที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม ไม่น้อยกว่า 30% ของมูลค่าที่จัดซื้อ (GEN) TOR หลายหน่วยงานจึงเริ่มกำหนดฉลากเขียวเป็นคุณสมบัติหรือเกณฑ์ให้คะแนน ซึ่งควรแยกให้ออกจากฉลากอื่นที่หน้าตาคล้ายกัน

เลือกให้เหมาะสม ทำอย่างไร

1. ดูที่รุ่น ไม่ใช่ยี่ห้อ ฉลากเขียวรับรองเป็นรายผลิตภัณฑ์ ยี่ห้อเดียวกันอาจได้แค่บางรุ่น ตรวจชื่อรุ่นใน ทะเบียนผลิตภัณฑ์ฉลากเขียว
2. เช็กเลขสัญญาและวันหมดอายุ การรับรองมีอายุตามสัญญา ต้องยังไม่หมดอายุทั้งวันยื่นราคาและวันส่งมอบ
3. อ่าน TOR ให้ชัด ถ้าเขียนว่า “หรือเทียบเท่า” ให้ถามคณะกรรมการว่ายอมรับฉลากใดบ้าง แล้วเก็บคำตอบไว้
4. ยังต้องตรงงาน ฉลากเขียวไม่ได้บอกว่าเหมาะกับงานของคุณ สเปก ปริมาณงาน และต้นทุนหมึกต่อหน้ายังต้องเทียบ
5. แนบหลักฐานในใบเสนอราคา ระบุเลขสัญญาและวันหมดอายุ ช่วยให้เจ้าหน้าที่พัสดุตรวจรับง่ายขึ้น
6. ระวังคำโฆษณาสีเขียว คำว่า Eco หรือรักษ์โลกบนกล่องไม่ใช่การรับรอง ไม่อยู่ในทะเบียนก็คือยังไม่ได้

สรุป

ฉลากเขียวช่วยให้ออฟฟิศและหน่วยงานรัฐเลือกของที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมได้โดยไม่ต้องตรวจเอง แต่จะได้ประโยชน์เต็มที่เมื่อเช็กรุ่นและวันหมดอายุให้ตรง และเลือกสเปกให้เหมาะกับงานจริงควบคู่กันครับ